Het laatste decennium kenden warehouse management systemen een sterke evolutie. Aanvankelijk bleef de basisfunctionaliteit beperkt en ook de integratie met andere systemen liep niet altijd van een leien dakje. Tegenwoordig is dat wel anders. Jeroen van den Berg van adviesbureau Jeroen van den Berg Consulting bevraagt jaarlijks enkele tientallen aanbieders in de Benelux. Volgens hem is WMS nu meer dan ooit in staat om kosten te besparen. Hij zette voor ons de belangrijkste ontwikkelingen op een rijtje.

In het begin van deze eeuw werden heel wat WMS-pakketten geïmplementeerd. Een serieuze dip in de markt kwam er in de periode 2004-2006. De investeringsbudgetten waren beperkt en bedrijven kozen ervoor hun geld in andere initiatieven te stoppen. Er waren dan ook nauwelijks nieuwe grootschalige implementaties en verbeteringsprojecten. Toen veel warehouseprojecten echt niet langer konden wachten en het economische klimaat opnieuw gunstiger werd, kende de markt in 2007 een ware inhaalbeweging.

Daarnaast werd ook de vraag naar een WMS bij middelgrote bedrijven groter. Als reactie daarop herzagen WMS-aanbieders hun pakketten en implementatiemethodes, teneinde zo de kosten voor die bedrijven te drukken. Voor de WMS-aanbieders biedt de middenmarkt immers zeer interessante opportuniteiten vanwege de kortere verkoopcyclus en de groeimogelijkheden van die bedrijven.

Voer voor specialisten

In 2005 en 2006 hebben veel WMS-leveranciers druk getimmerd aan de uitbreiding van hun portfolio. Zo zien we in WMS-pakketten nu ook geavanceerde functies opduiken voor transport management, (distributed) order management, douane, event management, supply chain planning en dock & yard management. Steeds meer leveranciers noemen zich dan ook SCE (Supply Chain Execution) leveranciers.

Wegwijs in de chaos

Een grote troef van de huidige – en zeker de grotere – WMS’en is dat ze voor een ‘chaostolerante’ besturing kunnen zorgen.

Jeroen van den Berg: “In een warehouse heb je bepaalde fasen van volwassenheid, waar ik in mijn boek ‘Integral Warehouse Management’ nader op in ga (zie ook BL 09/07). Een en ander kunnen we beknopt weergeven (zie figuur). Voordat je naar de volgende fase kunt evolueren, moet je eerst voldoende maturiteit bereikt hebben binnen de fase die daaraan vooraf gaat. Terwijl vroeger een WMS vooral inspeelde op het basisniveau van de reactiviteit, zien we dat het nu steeds meer in staat is om slimme planningen te verwezenlijken en dus effectiever en responsiever te werken. Zo kunnen we nu veel beter omgaan met dringende orders en dubbelspelen. Met de systemen van vandaag is het dan ook perfect mogelijk dat één warehouse planner met behulp van het WMS de integrale aansturing van het warehouse centraal regelt. Daarmee neemt die magazijnplanner eigenlijk de functie van de ploegbazen over.”

Maar er bestaat nog steeds een vrij grote kloof tussen de mogelijkheden en de realiteit. Als je over planning praat, kom je algauw in bijvoorbeeld het domein van het labour management terecht. En hoewel verschillende pakketten die functionaliteit al enige tijd aanbieden, is die zeker in Europa nog vrijwel niet ingeburgerd.

J. van den Berg: “Vanuit de gebruiker komt er maar weinig vraag naar tools die het WMS intelligenter maken dan het standaard al is. Nochtans biedt die functionaliteit best wel interessante perspectieven. Vanzelfsprekend moet je, voordat je klaar bent voor zulke gesofisticeerde tools, je warehouse processen volledig op orde hebben. Maar als de basis goed zit, moet je die stap beslist overwegen. Labour management, bijvoorbeeld, laat toe om het werk beter over de beschikbare medewerkers te verdelen, per week, per dag en zelfs per uur. Als je gewoon in het warehouse rondloopt, zal iedereen wel de indruk geven bezig te zijn. Met zo’n tool krijg je een veel beter beeld over hoe druk het nu écht in het warehouse is.”

Hoge vlucht van voice

Een andere trend is dat technieken zoals voice en RF (radio frequency) helemaal zijn doorgebroken. Vooral voice kent momenteel een echte opmars.

J. van den Berg: “In de retailsector wordt tegenwoordig opvallend vaak op voice overgestapt. Zo is in Nederland Albert Heijn bezig met een grootschalige voice-implementatie, waarbij aan het einde van de rit zo’n 5.000 voice terminals geïnstalleerd zullen worden. We merken dat bij nieuwe implementaties voice tegenwoordig als een standaard beschikbare tool wordt gezien, naast RF. WMS-pakketten hebben dan ook geen problemen meer om de techniek te ondersteunen, wat aanvankelijk wel het geval was. Bovendien biedt voice een aantal belangrijke voordelen ten opzichte van RF: dikwijls geeft de techniek snellere en meer betrouwbare resultaten. In de toekomst is het best mogelijk dat voice met andere technieken zoals RFID wordt gecombineerd, voor een nog beter resultaat. Maar hoe een en ander zal evolueren is natuurlijk koffiedik kijken. Zolang RFID geen standaard functionaliteit is, zal er nog steeds zeer grondig moeten worden nagedacht over de rentabiliteit van de oplossing.”

Sneller implementeren

Een andere belangrijke evolutie is dat WMS-leveranciers continu nieuwe initiatieven lanceren om hun projecten sneller en degelijker uit te voeren.

J. van den Berg: “Enerzijds worden de leveranciers en hun pakketten steeds volwassener. Anderzijds gaan implementaties sneller omdat gebruikers beginnen te beseffen dat het belangrijk is dat ze zich best zoveel mogelijk aan het standaardpakket houden, willen ze tijd en kosten besparen. In het verleden zijn veel bedrijven in de verleiding gekomen om met veel maatwerk het pakket aan hun processen aan te passen, maar we merken dat ook zij na een paar jaar op hun stappen terugkeren. Gebruikers denken nu vooraf veel grondiger na over hoe ze hun processen zo efficiënt mogelijk kunnen inrichten, vaak met standaardisatie in het achterhoofd.”

In het plaatje van snellere implementaties past ook de introductie van technieken zoals SOA (service oriented architecture) in de WMS-wereld. Een SOA-infrastructuur laat verschillende applicaties toe om gemakkelijk data met elkaar uit te wisselen. Service oriented architecture betekent dat de software is opgedeeld in kleine componenten die afzonderlijke diensten aanbieden, ofwel services.

J. van den Berg: “SOA is een uitstekend middel om een bepaalde workflow op basis van verschillende applicaties te kunnen uitvoeren. Een voorbeeld vinden we terug bij Manhattan Associates, die een cubing module heeft ontwikkeld waarmee het volume van zendingen kan worden berekend. Een TMS (transport management system) kan de SOA-module aanroepen, zodat dat over alle nodige informatie beschikt om de lading optimaal te kunnen samenstellen zonder lastige interfaces. Ook bij het leggen van de link tussen een douanepakket en een WMS biedt SOA perspectieven. Of om een dockplanningsservice te bieden aan de transporteur, waarbij hij via het internet een online reservering kan maken als hij wenst langs te komen. Toegegeven, het werken op basis van SOA is nog geen gemeengoed, maar er zijn zeker heel wat mogelijkheden in die richting.”

Keuzes maken

Hoe kiezen we uit de waaier aan mogelijkheden van vandaag nu het best onze WMS-leverancier?

J. van den Berg: “De meeste bedrijven stellen een shortlist op met hun ERP-, TMS- of material handling leveranciers, aangevuld met de kennis van gespecialiseerde consultants. In het geval van zwaar gemechaniseerde DC’s is het logisch dat we bij onze keuze nauw met de material handling leverancier samenwerken. Ook kunnen we overwegen de material handling systemen door het systeem van de betreffende leverancier te laten aansturen terwijl we de integrale besturing bij een WMS leggen.”

Veel bedrijven hebben het moeilijk om te beslissen of ze zullen gaan voor een apart WMS of voor de geïntegreerde WM-module uit het ERP-pakket. Uiteraard biedt de keuze voor hun ERP-leverancier voordelen op IT-vlak. Volgens Jeroen van den Berg zijn de meeste ERP-modules intussen goed ontwikkeld, maar lopen bedrijven toch nog geregeld tegen de tekortkomingen van zo’n WM-module aan. Dat probleem proberen ze dan te ondervangen met aanvullende systemen (middleware) voor automatische identificatie en datacollectie. Toch blijken in die gevallen de beperkte functionaliteit en flexibiliteit van die oplossingen nog regelmatig een obstakel voor groei en innovatie, waardoor bedrijven uiteindelijk alsnog voor een beter passend WMS gaan kiezen.

We zien dat sommige ERP-leveranciers nu trouwens ook met een afzonderlijk WMS uitpakken. Zo heeft SAP sinds een tweetal jaar naast zijn bestaande WM-module, dat onderdeel is van het ERP-pakket, ook het afzonderlijke pakket EWM ontwikkeld, waarbij de E staat voor ‘extended’. De bestaande WM-module wordt niet verder uitgebreid of ontwikkeld, maar wordt wel nog in de ERP-versie opgenomen. De uitgebreide oplossing is er vooral voor klanten voor wie de module binnen de ERP-oplossing niet aan de complexiteit van het warehouse voldoet.

J. van den Berg: “Vast staat wel dat de eigen ontwikkelingen die nu nog in tal van warehouses draaien, stilaan zullen verdwijnen ten voordele van de beschikbare standaardoplossingen. Het wordt bij de implementatie van die pakketten steeds gemakkelijker om de nodige interfaces in het aanwezige ERP-systeem te bouwen. Een WMS-implementatie is dan ook steeds minder IT-gedreven. De ontwikkelomgeving wordt steeds meer standaard, wat een heel goede zaak is. Leveranciers proberen ook zoveel mogelijk afstand te nemen van pakketten die aan het verouderen zijn. Four Soft, bijvoorbeeld, heeft z’n WMS helemaal omgebouwd. Consafe Logistics faseert SattStore stilaan uit en trekt voluit de kaart van z’n moderne Windows-gebaseerde AstroWMS. RedPrairie heeft dan weer resoluut gezegd het Marc-pakket op termijn niet meer te willen ondersteunen.”

Hoewel de bestaande pakketten tegenwoordig allemaal voldoende basisfunctionaliteit bieden om een warehouse naar behoren te beheren, ziet Jeroen van den Berg toch nog verschillen tussen de pakketten onderling: “Vooral als we selecteren volgens die ‘slimme’ functies, zien we dat de grotere leveranciers uit het topsegment op dat vlak meestal beter scoren. Verder merken we dat sommige pakketten sterker dan andere zijn in bepaalde sectoren, bijvoorbeeld in logistieke dienstverlening of in retail. Ook hoor ik wel eens dat partijen zich steeds meer willen onderscheiden door de manier waarop ze met de klant meedenken.”

De WMS-pakketten van vandaag hebben dus heel wat in hun mars. Toch kunnen we ons afvragen of het huidige economische klimaat geen rem zet op nieuwe implementaties of verbeteringen en zodoende de mogelijkheden niet ten volle tot hun recht laat komen.

J. van den Berg: “Over het algemeen beschouwd waren de resultaten van 2008 voor de leveranciers zelfs iets beter dan in 2007, wat op zich al een goed jaar was. Niet alleen qua omzet, maar ook qua winstgevendheid, wat voor een groot deel te danken is aan de snellere en meer efficiënte implementaties. We zien dat de crisis vooralsnog weinig impact heeft op de markt. Wel zie ik verschillen tussen branches, opvallend is dat met name de logistieke dienstverleners nog flink investeren. Maar uiteraard zijn er wel sectoren waar de beslissingen worden uitgesteld. Toch ben ik ervan overtuigd dat bedrijven beter wel in een WMS investeren, aangezien ze er echt wel kostenbesparingen mee kunnen realiseren, zeker door de evolutie naar snellere implementaties, meer intelligentie en een grotere rentabiliteit.”

Jeroen van den Berg: “Vanuit de gebruiker komt er maar weinig vraag naar tools die het WMS intelligenter maken dan het standaard al is. Nochtans biedt die functionaliteit best wel interessante perspectieven.”

Ga naar Business Logistics.