Jeroen van den Berg is onafhankelijk consultant op het gebied van de warehousing. In september 2007 verscheen ‘Integral Warehouse Management’ van zijn hand. Een boek waarin hij een nieuwe, vrij onconventionele benadering van het begrip warehouse management beschreef. Het boek werd in de logistieke wereld alom lovend ontvangen. EVO Logistiek sprak met Van den Berg over de achtergronden van het boek.

Gebrek aan inzicht

Hoe het komt dat er in ons land zo weinig aandacht is voor ‘integral warehousing’ is voor Van den Berg ook wel duidelijk. ‘Logistiek – en warehousing in het bijzonder – wordt geregeerd door de waan van de dag en speelt bovendien een ondergeschikte rol in de logistieke keten. Heel veel voor warehousing essentiële zaken worden bepaald door afdelingen als Sales en Marketing, zoals de verpakking van producten, de grootte van voorraden en de omloopsnelheid van producten. Dat zijn heel wezenlijke zaken voor warehousing. Zo zie je in het bedrijfsleven dat bijvoorbeeld de sales-afdeling, gedreven door interne targets, zijn eigen cyclus in stand houdt. Een manager van een electronica-DC zei eens: in de eerste week van de maand verkopen we 10 procent van de maandomzet, de tweede week 20 procent, de derde week 30 procent tot 40 procent in de vierde week. Dat geeft enorme pieken en dalen waar het warehouse onmogelijk tegenop kan plannen. Warehousing speelt in dat spel een heel erg ondergeschikte rol en kan ook geen vuist maken, omdat ze hun zaakjes vaak niet op orde hebben. Als je je eigen kosten niet inzichtelijk weet te maken, heb je in discussies met andere afdelingen geen poot om op te staan’, stelt Van den Berg. ‘Vandaar dat die verhalen over de logistiek in de boardroom ook zo onzinnig zijn. De logistiek heeft gewoon dat niveau niet, de uitzonderingen niet te na gesproken.’

‘Ik onderscheid vier niveaus van waarop warehousing kan plaatsvinden. Het gros van de warehouses zit op het laagste niveau; het niveau van brandjes blussen. Hoeveel magazijnen weten nou wat hun performance is? Internationale onderzoeken laten zien dat er een kopgroep is van tien tot twintig procent van de magazijnen die op een goed niveau zit. De rest – en dan praat je wel over ruim 80 procent ! – is onvoldoende professioneel bezig. En dat is temeer zorgwekkend, omdat deze groep zich er vaak niet van bewust is’, zegt Van den Berg.

Andere kant van de medaille

Toch constateert Van den Berg dat dit alles niet alleen de schuld van de logistiek managers is. ‘Ja, er is ook een andere kant van de medaille. Want we kunnen warehousing wel beschuldigen van een weinig professionele opstelling, maar supply chain managers hebben vaak wel hun mond vol van de keten en de kosten, maar zij vergeten het belang van transport en warehousing. Het gaat vaak alleen maar om de sexy dingen als ketensamenwerking. Niemand heeft ’t meer over de basis. Ooit heeft er een of andere goeroe geroepen dat voorraad uit den boze is en vervolgens is iedereen zijn voorraden gaan terugbrengen tot het minimum. Maar voorraadbeheer gaat over bestelkosten, voorraadkosten en de dynamiek van warehousing. Daar hoor je niemand over. Groot probleem is dat warehousemanagers daar geen tegendruk aan geven. Maar je kunt je afvragen of het nou zo slim is om iedere dag een zending van tien stuks binnen te krijgen en te verwerken in plaats van eens in de week een volle pallet? Toch gebeurt dat door beslissingen elders in de keten.’

Op de vraag wat er moet gebeuren om efficiënter met het begrip warehousing om te gaan, heeft Van den Berg zijn antwoord klaar. ‘Je moet beginnen met het inzichtelijk maken van je kosten. Dat is absoluut stap één. Vervolgens moet je je procedures vastleggen en daarna via prestatie-indicatoren zorgen dat iedereen doet wat hij moet doen. Dat heeft te maken met leiderschap, motiveren, efficiency, discipline. Dat is de basis van ‘integral warehouse management’ en het probleem is dat het veelal aan die basis ontbreekt. Tenslotte moet je dan je performance in beeld brengen en bijsturen. Bijna iedereen werkt tegenwoordig met een fancy warehouse management systeem (WMS) en verwacht daar wonderen van. Die systemen bevatten heel veel waardevolle informatie, waarmee je je performance kunt meten en verbeteren. Het is alleen bijzonderingewikkeld om die data eruit te krijgen. Dat kost enorm veel tijd. En dan gebeurt ’t dus niet. Want we leven tenslotte bij de waan van de dag; de pakjes moeten weg.’

Rol van IT

De rol van de IT-industrie is daarin ook discutabel, vindt Van den Berg. ‘De IT-ontwikkelaars zitten in een extreem concurrerende markt, waar scherpe prijzen belangrijker zijn dan het verbeteren van de logistieke prestaties van de klant. De huidige WMS-systemen richten zich vooral op het eerste niveau van warehousing en gaan daardoor dus ook uit van die ondergeschikte rol van warehousing. De logistiek manager moet dan vervolgens ‘tools’ gaan ontwikkelen om die data uit het WMS te halen en te kunnen gebruiken. Mijn bedrijf heeft een systeem ontwikkeld met standaard-managementinformatie voor warehouses. Het geeft de logistiek manager de mogelijkheden zijn performance te verbeteren en de IT-sector is er blij mee omdat ze het zelf niet hoeven te ontwikkelen. Het helpt misschien om de cultuurverandering van ‘ons stinkende best doen naar objectief aan de hand van data efficiënt handelen’ te realiseren. Ik hoop met mijn boek aan die cultuurverandering en bewustwording een bijdrage te leveren. Hogescholen en universiteiten hebben het al opgepakt, omdat dit boek het enige is dat warehousing procesmatig behandelt.’

Op de vraag of het nog goed komt met de logistiek in magazijnen en warehouses, grinnikt Van den Berg: ‘Ja hoor, het komt nog wel goed. Steeds meer mensen herkennen de ideeën in mijn boek en passen het ook toe. Bovendien is er de ‘next generation’, dat staat ook niet voor niets in de ondertitel van mijn boek. De student van nu moet straks op een niveau hoger kunnen acteren. Nu is het in magazijnen vaak nog zo dat de beste voorman logistiek manager wordt, maar zo iemand mist een boel competenties om op een hoog niveau warehousing te kunnen bedrijven.’

Bron: 'Nog teveel brandjes blussen'